Międzynarodowy Motocyklowy Rajd Katyński

ZBRODNIA KATYŃSKA

dr Witold Wasilewski

Zbrodnia Katyńska

Napaść sowiecka w 1939 r. Polacy w niewoli.

 

17 września 1939 r. sowiecka Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (RKKA), realizując postanowienia paktu Ribbentrop–Mołotow z 23 sierpnia 1939 r., uderzyła na walczącą od 1 września 1939 r. z niemieckim Wermachtem Polskę. W wyniku działań wojennych i następujących bezpośrednio po ich ustaniu aresztowań w niewoli sowieckiej znalazło się około 250 tysięcy żołnierzy, w tym około 10 tysięcy oficerów Wojska Polskiego (WP). Część wziętych do niewoli szeregowców, czyli strzelców (byli to żołnierze z poboru, niezawodowi) i podoficerów WP w kolejnych miesiącach skierowano do przymusowych robót w obozach pracy rozsianych na terenie Związku Socjalistycznych Sowieckich Republik (ZSSR), część pochodzących z terenów Rzeczpospolitej Polskiej (RP) wcielonych do ZSSR, głównie uznanych za bliskich klasowo oraz z mniejszości narodowych, zwolniono do domów, zaś część jeńców pochodzących z terenów RP okupowanych przez III Rzeszą Niemiecką przekazano władzom niemieckim.

Oficerów WP władze ZSSR potraktowały w sposób szczególny, zostali oni — wraz z grupą chorążych (stopień pośredni pomiędzy podoficerskim i oficerskim) i podchorążych (stopień pośredni pomiędzy podoficerskim a oficerskim, były to osoby kończące szkoły podchorążych, które otrzymywały następnie stopnie oficerskie i zasilały korpus oficerski WP) — przekazani do dyspozycji Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych (NKWD) ZSSR. W celu przejęcia dużej grupy polskich jeńców Ludowy Komisarz Spraw Wewnętrznych ZSSR, czyli szef NKWD, Ławrientij Beria powołał 19 września 1939 r. specjalny Zarząd ds. Jeńców Wojennych NKWD. Większość oficerów i podchorążych WP, przebywszy drogę przez obozy rozdzielcze, np. w Szepietówce, została osadzona jesienią 1939 r. w trzech tzw. obozach specjalnych NKWD w: Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W tym ostatnim obozie ich relatywnie najmniejsza grupa dołączyła do rzeszy przetrzymywanych tam funkcjonariuszy różnych polskich służb mundurowych. W trzech obozach NKWD — od jesieni 1939 r., aż do decyzji o zbrodni nazwanej później katyńską — przebywało około 90 % pojmanych i zidentyfikowanych przez władze ZSSR oficerów Wojska Polskiego.

W Starobielsku, według stanu z 4 grudnia 1939 r., przetrzymywano 3907 jeńców, z czego tylko dwadzieścia sześć osób nie było oficerami WP — zawodowymi lub rezerwy (oficerowie rezerwy w czasie pokoju pracowali w cywilnych zawodach, ale jako posiadający wyszkolenie i stopnie oficerskie byli powoływani do czynnej służby w armii na czas wojny).

W Kozielsku, według stanu na 1 grudnia 1939 r., znajdowało się 4727 jeńców, również w zdecydowanej większości oficerów WP.

W Ostaszkowie przetrzymywano, według stanu z 1 grudnia 1939 r., 5963 osoby (do końca roku liczba ta wzrosła do 6364 osób), wśród nich kilkudziesięciu oficerów WP. Największe grupy jeńców w Ostaszkowie stanowili: funkcjonariusze Policji Państwowej (PP), żołnierze Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP), funkcjonariusze Służby Więziennej, Straży Granicznej i innych mniejszych służb mundurowych. W związku z tym obóz ten określano później często mianem „policyjnego”. Byli to funkcjonariusze lub żołnierze posiadający stopnie odpowiadające w wojsku stopniom: oficerskim, podoficerskim oraz szeregowców (czyli np. w PP posterunkowi, odpowiednik szeregowca—strzelca WP). Fakt jednakowego, niezależnie od stopnia, potraktowania tej grupy osób służących w mundurach, należy tłumaczyć m. in. tym, że wszyscy oni pełnili służbę zawodową, podczas gdy w pochodzącej z poboru powszechnego armii w 1939 r. nie było zawodowych szeregowców.

We wszystkich wymienionych obozach specjalnych NKWD internowało też niewielkie grupy cywilnych przedstawicieli polskich elit politycznych i społecznych.

Całe zbiorowości obozów specjalnych w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie, (wojskowi, policjanci, a nawet cywile) były w nomenklaturze sowieckiej określane jako „wojennopliennyje”, czyli jeńcy wojenni. Jeńcy wojenni z tych obozów stanowili bardzo ważną, ale tylko jedną z wielu prześladowanych przez władze sowieckie grup Polaków.

Liczniejsza niż grupa przetrzymywanych w obozach dla jeńców wojennych, zbiorowość kilkudziesięciu tysięcy obywateli RP — głównie osób cywilnych została wtrącona w 1939 r. i w pierwszych miesiącach 1940 r. do więzień na obszarach tzw. zachodnich obwodów Ukraińskiej Socjalistycznej Sowieckiej Republiki (USSR) i Białoruskiej Socjalistycznej Sowieckiej Republiki (BSSR), czyli okupowanych przez ZSSR ziem wschodnich Polski. Część z nich, po wyrokach kolegiów NKWD lub sądów i bez nich, zabito, innych skazano na długoletnie kary w łagrach w głębi ZSSR, niewielką grupę z różnych powodów zwolniono, reszta, często poddawana bardzo brutalnemu śledztwu, oczekiwała w więzieniach na rozstrzygnięcie swojego losu.

Grupę oficerów WP, którzy nie trafili do obozów specjalnych NKWD, przetrzymywano głównie w więzieniach NKWD na obszarach anektowanych przez ZSSR wschodnich województw RP i w więzieniach NKWD w Moskwie: na Łubiance i Butyrkach. Większość z nich była poddana intensywnemu śledztwu. Do łagrów w głębi Związku Sowieckiego wojskowi trafiali na podstawie wyroków sowieckich instytucji sądowych, głównie z więzień, ale również z obozów. Pomiędzy poszczególnymi miejscami istniał przepływ jeńców: generała Władysława Andersa więziono najpierw we Lwowie, a następnie w Moskwie; majora Wincentego Bąkiewicza, wieloletniego szefa samodzielnego referatu „Rosja” Oddziału II Sztabu Generalnego WP (wywiad wojskowy), przeniesiono, gdy zorientowano się jaką funkcję pełnił, ze Starobielska do Moskwy; występowały również przepływy pomiędzy poszczególnymi obozami dla jeńców wojennych.

Do wiosny 1940 r. jeńcy trzech wielkich obozów znajdowali się w ciężkich, ale pozwalających na przeżycie warunkach, zachowując wiarę w pozytywny obrót swojego losu, nawet w teoretycznie najbardziej, również wedle sądu samych przetrzymywanych, narażonym na zaostrzenie represji „policyjnym” Ostaszkowie. Oficerowie WP podlegali z jednej strony szykanom władz obozowych i częstym przesłuchaniom, z drugiej byli obiektem zabiegów, mających skłonić ich do współpracy z władzami sowieckimi i poparcia ideologii komunistycznej. Działania perswazyjne prowadzili oficerowie NKWD z Zarządu ds. Jeńców Wojennych i specjalnie do tego celu delegowani z innych wydziałów komisariatu, np. w Kozielsku as sowieckiego wywiadu kombrig (generał brygady) Wasilij Zarubin. Zdecydowana większość polskich jeńców, przywiązanych do idei niezawisłości i wielkości Rzeczypospolitej oraz zasady lojalność wobec legalnych Władz RP, nie poddawała się jednak manipulacjom sowieckich służb specjalnych i obozowej propagandzie prokomunistycznej.

<< WPŁATY : 20 zł - Anonimowy Darczyńca (15-02-2013) / 80 zł - Krzysztof Katczuk (15-02-2013) / 200 zł - Anonimowy Darczyńca "na rzecz Wileńskiego Hufca Maryi" (08-03-2013) / 1,19 zł - "Motorizer" "symboliczna złotówka" (11-03-2013) / 200 zł - Grażyna i Tadeusz Wiśnik, Warszawa "dar dla dzieci z kresów" (04-04-2013) / 37,08 zł - Anonimowy Darczyńca (05-04-2013) / 100 zł - Falarz Edward, Kraków (05-04-2013) / Janina Odzierej Kneptuna, Legnica (05-04-2013) / 150 zł - Piotr Ostrowski, Gdańsk (05-04-2013) / 100 zł - Małgorzta Mańka, Poznań (08-04-2013) / 40 zł - Janina Zborowska, Legnica (10-04-2013) / 1000 zł - "zebranych podczas uroczystości poświęcenia tablic "Golgoty Wschodiu i Smoleńskiej" w Płocku, w dniu 14 kwietnia 2013 r. / 100 zł - Kazimierz Kaja, Mszana Dolna (15-04-2013) / 400 zł - Frank Stępień, Benfleet (15-04-2013) / 250 zł - Alina Bachowska, Kraków (16-04-2013) / 100 zł - Daniel Cetlicer, Starachowice (18-04-2013) / 120 zł - Bogumił Kubiak, Wrocław (18-04-2013) / 700 zł - Stowarzyszenie Więzionych Internowanych, Częstochowa (26-04-2013) / 500 zł - Krzysztof Bazydło "darowiznę proszę przekazać na zakup różańców", Włocławek (29-04-2013) / 1,14 zł – Pan Rafał Grunt, Warszawa (2.05.2013) / 780,00 zł – Pani Jadwiga Bednarska Wielkopolska, Związek Więźniów Politycznych Okresu Komunistycznego w Lublinie (8.05.2013)/ 100,00 zł – Pani Teresa Kicińska Kurdziel, Sosnowiec (14.05.2013) / 100,00 zł – Pani Maria Oleksiejuk, Warszawa (16.05.2013)/ 300,00 zł – Pan Jan Olszewski, Elbląg (21.05.2013) / 200,00 zł – Pani Stanisława Alicja Komorowska wraz z mężem, Biała Rawska (29.05.2013) / 1.500,00 zł – Pani Zuzanna Maria Burchard, Warszawa (29.05.2013) / 1.000,00 zł – Pani Teresa Stanisława Kołek, Wrocław (31.05.2013) / 150,00 zł - Pan Witold Biernacki z Olsztyna (24-06-2013) / 100,00 zł - Pani Izabela Przybylska ze Słomnik (17-07-2013) / 30,00 zł – Pan Andrzej Kacperski z Pruszkowa. Na cele statutowe.(05-08-2013) / 100,00 zł – Pan Zbigniew Wołoszyn z Gorzowa Wielkopolskiego. Dar serca na Motocyklowy Rajd Katyński (11.08.2013) / 1500,00 zł Pan Julian Wyszomirski z Warszawy. Darowizna dla Polaków na Kresach Rzeczypospolitej. (13-08-2013) / 50,00 zł Państwo Maria i Jerzy Malinowscy z Komorowa. Darowizna na cele statutowe (13-08-2013) / 200,00 zł – Pani Zofia Maria Janik z Warszawy. Dar. (13.08.2013) / 200,00 euro – Pani Halina Aston z Niemiec. Dar dla Polaków na Kresach. (15.08.2013) / 50,00 zł Anonimowy darczyńca (15-08-2013) / 50,00 zł – Pan Andrzej Kozłowski z Karczyna Wieś (12.08.2013) / 100,00 zł – Pani Wanda Maria Adamczuk z Lublina. Dar na cele statutowe. (13.08.2103) / 100,00 zł – Pani Otylia Latała z Łowicza (14.08.2013) / 100,00 zł – Pani Maria Pernach z Warszawy (22.08.2013) / 150,00 zł – Pani Małgorzata Mrozińska z Radomia. Dar dla Rodaków na Kresach (22.08.2013) / 300,00 zł – Pani Anna Gołębiewska z Warszawy. Darowizna na cele statutowe Stowarzyszenia (30.08.2013) / 100,00 zł. – Nieznany Darczyńca, suma przekazana pod Kościołem Św. Aleksandra, na Placu 3- Krzyży, - dla Polaków na Kresach. (11.07.2013) / 30,00 zł. – Pan Andrzej Kacperski z Pruszkowa – wpłata na cele statutowe. (05.08.2013) / 100,00 zł. – Pan Zbigniew Wołoszyn z Gorzowa Wielkopolskiego – dar serca na Motocyklowy Rajd Katyński (11.08.2013) / 200,00 zł. – Pani Maria Zofia Janik-Czachor z Warszawy – Dar (13.08.2013) / 50,00 zł. – Państwo Maria i Jerzy Malinowscy z Komorowa – darowizna na cele statutowe. (13.08.2013) / 1.500,00 zł. Pan Julian Wyszomirski z Warszawy – darowizna. (13.08.2013) / 50,00 zł. – Nieznany Darczyńca – dla Polaków na Kresach. (19.08.2013) / 1.000,00 zł. – Pan Bogdan Czerwiński ZPUH STOL-DOM – Dar dla polskich dzieci na Kresach. (19.08.2013) / 200,00 zł. Pan Sławomir Janus z Pierzchnicy – Dar dla polskich dzieci na Kresach (19.08.2013) / 2.560,08 zł. – Pani Jolanta Chełmińska wraz z pracownikami Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego i Administracji Zespolonej – na podarunki dla dzieci w czasie Rajdu. (19.08.2013) / 160,00 zł. – Pan Henryk Kowalczyk z Ostrowia Mazowieckiego – Dar dla Polaków na Kresach. (20.08.2013) / 500,00 zł. – Pan Czesław Straczyński z Gidle – GRATULACJE (20.08.2013) / 100,00 zł. – Pani Danuta Somczyńska-Stępka z Warszawy – na dary rajdowe (20.08.2013) / 100,00 zł. – Pan Grzegorz Kowalski z Sulejówka – darowizna na Rajd Katyński (21.08.2013) / 40,00 zł. – Łódzki Urząd Wojewódzki w Łodzi – wpłata na Rajd Katyński (21.08.2013) / 1.000,00 zł. – Pani Elżbieta Knyziak z Warszawy – dar dla polskich dzieci na Kresach. (22.08.2013) / 100,00 zł. – Państwo Lucyna i Tadeusz Szula z Okuniewa – darowizna. (22.08.2013) / 70,00 zł. – Pani Anna Walendzik z Warszawy – na cele statutowe Rajdu Katyńskiego (26.08.2013) / 250,00 zł. – Pani Janina z Placu Zamkowego – dla Polaków na Kresach (26.08.2013) / 50,00 zł. – Pani Helena i Józef Przybylscy ze Słomnik – darowizna (3.09.2013) / 50,00 zł. – Pani Jadwiga Rudz z Warszawy – dla dzieci na Kresach (16.09.2013) / 100,00 zł. – Wiesław Michał Bojarski z Lublina – darowizna (27.09.2013) / 30,00 zł. – Pani Łucja Janina Wojtczak z Góry – dar (27.09.2013) / 100,00 zł. – Pani Maria Wróbel z Gdyni – na organizacyjne cele rajdów (30.09.2013) / 50,00 zł. – Pan Mieczysław Józef Czajkowski z Gdańska – darowizna (1.10.2013) / 200,00 zł. – Pani Stanisława Pikula z Modliborzyc – wpłata. (9.10.2013) / 30,00 zł. – Pan Zbigniew Grabowski z Bojano – dar dla Polaków na Wschodzie. (10.10.2013) / 1.000,00 zł. Pani Danuta Somczyńska-Stępka z Warszawy – na odbudową kościoła w Okopach Świętej Trójcy. (15.10.2013) / 300,00 zł. – Pan Leszek Patejuk Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych GEOPLAN z Wołomina – dary dla Polaków na Kresach. (21.10.2013) / 30,00 zł. – Pani Lidia Wolf z Sadowa – Darowizna. (28.10.2013) / 30,00 zł. – Pan Zbigniew Grabowski z Bojano – dar dla Polaków na Wschodzie. (12.11.2013) / 50,00 zł. – Pan Mieczysław Mleczko z Bielan Wrocławskich – darowizna na cele statutowe. (14.11.2013) / 500,00 zł. – Pan Czesław Strączyński z Częstochowy – wpłata na Rajd Katyński. (20.11.2013) / 20,00 zł. – Nieznany ofiarodawca na pogrzebie Pani Marianny Popiełuszko – na światełko na kresowych grobach. (25.11.2013) / 30,00 zł. – Pan Zbigniew Grabowski z Bojano – na dary dla Polaków na Wschodzie. (10.12.2013)<<DARY RZECZOWE : Książki dla Polskich dzieci na Kresach - Gimnazjum "Ofiar Katynia" w Lisiej Górze. /Książki-polska literatura klasyczna,polska literatura dla dzieci,książki-historia Polski,przybory szkolne - Uczniowie Szkoła Podstawowa w Bogdance powiat brzeziński,województwo łódzkie/ Artykuły i przybory szkolne o wartości 2.000,00 zł (06.07.12) - NIEZALEŻNY SAMORZĄDNY ZWIĄZEK ZAWODOWY, Region Śląsko-Dąbrowski, ZARZĄD REGIONU. / Książki, zabawki, przybory szkolne, zebrane w szkołach: -Gimnazjum Nr 42 z Oddziałami Dwujęzycznymi przy ul. Twardej Warszawa -Szkoła Podstawowa Nr 293 im. Jana Kochanowskiego w Warszawie-XXII LO im. Jose Marti w Warszawie. / Książki o tematyce historycznej, patriotycznej, płyty CD - Pani Wanda Schultz, Pruszków. / Materiały szkolne o wartości 1000,00 zł - Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o., Wołomin, ul. Graniczna 1, Prezes Zarządu, Paweł Solis. / Materiały szkolne o wartości 1228,00 zł - Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o., Al. Armii Krajowej 34, Wołomin, Prezes - Ireneusz Maślany. / 100 szt. książek „Historia Polski” o wartości ok. 2000,00 zł - Poszukiwania Nafty i Gazu Jasło Sp. z o.o. Oddział NAFTGAZ w Wołominie, ul. Łukasiewicza 11, Prezes Jerzy Nalepa. / Środki spożywcze o wartości ok. 500,00 zł - TRANZBET Piotr Piotrowski, ul. Mińska 40, Wołomin. / Słodycze (ok. 62 kg) – Tago Przedsiębiorstwo Przemysłu Cukierniczego Tadeusz Gołębiewski, Ciemne, ul. Wołomińska 125, Radzymin. / Środki czystości o wartości ok. 1500,00 zł - DJCHEM CHEMICALS POLAND S.A., ul. Łukasiewicza 11a, Wołomin, Prezes Bogdan Władysław Domagała. / 50 plecaków o wartości 1500,00 zł – BJM Sp. z o.o., Wiceprezes Iwona Dorota Klimek i Barbara Stefania Myszk, ul. Wileńska 51 bud. A lok. nr 1, Wołomin. / Słodycze (ok. 90 kg) - Józef Tokarski, ul. Wileńska 43, Wołomin. / Buty i materiały szkolne o wartości ok. 550,00 zł - Zakład Energetyki Cieplnej w Wołomini, Sp. z o.o. , ul. Szosa Jadowska 49, Wołomin Prezes Zarządu Edward Olszowy. / 35 plecaków szkolnych o wartości 1035,00 zł - Przedsiębiorstwo Usługowe "UNIWERS" Zdzisław Kuniczuk, ul. Krasickiego 19, Ustka. / Materiały szkolne o wartości 986,00 zł - Andrzej Saulewicz HYDRO-INSTAL, ul. Żytnia 6 Wołomin. / Materiały szkolne o wartości 986,00 zł – Włodzimierz Królik "KROL" Zakład Robót Drogowych i Inżynieryjno Instalacyjnych, ul. Łukasiewicza 9G, Wołomin.  / Albumy „Perła wschodu” o wartości 600,00 zł oraz Słodycze ok. 62 kg - P.H.U. Jan Zientara S.C.  J.D.A.A. Zientara, ul.Szosa Jadowska 53, Wołomin. / Albumy i książki o wartości ok. 300,00 zł – Pani Maria Krukowska, ul. Mariańska, Wołomin. / 3 paczki książek – Ks. Sylwester Sienkiewicz, Parafia Matki Bożej Częstochowskiej, ul. Kościelna 56, Wołomin. / Albumy o wartości 300,00 zł - Edward Olszowy, Wołomin. / 10 plecaków szkolnych o wartości 300,00 zł - Konrad Rytel wice starosta wołomiński, ul. Prądzyńskiego 3, Wołomin. / 7 plecaków o wartości 203,00 zł - Krzysztof Kuc, ul. Chrobrego, Wołomin. / 2 kartony słodyczy - Cadbury WEDEL, ul. Zamoyskiego 28/30, Warszawa. / Albumy i materiały szkolne - Urząd Miasta Kobyłka, Pan Burmistrz Robert Roguski, ul. Wołomińska 1, Kobyłka. / Słodycze (ok. 70 kg) - PPHU Bomilla Sp. z.o.o Włocławek, ul. Wyszyńskiego 11/13, Włocławek. / Produkty spożywcze (chleby, maca, poduszeczki, etc.) 700 opakowań - Chaber S.A., Al. Prymasa Tysiąclecia 83, Warszawa. / Przybory szkolne, plecaki (1 paleta) - Zdzisław Struzik, Parafia Dobrego Pasterza Warszawa Wola ul Szczecińskiego 5. / Przybory szkolne, pamiętniki, zeszyty, zabawki, bryloczki, książki (3 kartony) – The Walt Disney Company (Polska) Sp. z o.o. Al. Armii Ludowej 26, Warszawa. / Książki, zabawki szkolne, przybory – Indywidualni, anonimowi darczyńcy. / Elementarze do nauki j. polskiego 40 egz. o wartości ok. 2000,00 zł - Instytut Papieża Jana Pawła II w Warszawie ul Hlonda 1, Warszawa. / Materiały promocyjne (notatniki, mapy, etc.) - Mirosław Treter, Urząd Miejski w Suwałkach, ul. Mickiewicza 1, Suwałki. >>Za wszelką pomoc bardzo serdecznie dziękujemy!<<